ªºð ãóðàâ äàõü òîì þì íü ßâóó áàãø ñàíàà÷ëàí 1964 îíû çóí äîëäóãààð ñàðûí 5-íä Ñ¿õáààòàðûí òàëáàé äýýð ÿðóó íàéðãèéí áàÿð õèéñýí. ßðóó íàéðãèéí áàÿð ãýäãèéã óðüä íü åðººñºº õèéæ áàéãààã¿é. Ýëäýâ óðàí çîõèîëûí ÷óóëãàí ýíý òýð ë áàéñàí. Òýð áàÿðûã èõ ñ¿ð æàâõààòàé õèéñýí. Ò¿¿íèé ºìíº òóðøèëò áîëãîæ íýã ÿðóó íàéðãèéí óíøëàãà çîõèîí áàéãóóëñàí þì. Òàéçûã íü øèëýí ¿çýñãýëýíãèéí çàëãàà áàðüñàí áàéøèíãèéí äýýâýð äýýð ãàðãà÷èõñàí. Òýð òàéçàí äýýðýýñ áèä ø¿ëãýý óíøñàí þì äàã. Òýãýõýä èõ õ¿í öóãëàðñàí. Òýãýýä óðàìøñàí áàéõ, äàðàà íü Ñ¿õáààòàðûí òàëáàé äýýð òàëáàéí öýöýðëýãèéí õîéä òàëä ìàøèíû òýâøèí äýýð õîéø íü õàðóóëààä òîì òàâöàí çàññàí. Òàëáàé ä¿¿ðýí õ¿í öóãëà÷èõñàí ø¿ëýã ñîíñîæ, èõ îëîí äàõèóëæ, óðàí á¿òýýëèéí òóõàé ñàíàë àñóóõ õàéðöàã àÿëóóëæ áàéñàí. 1964 îíû “Óòãà çîõèîë” ñîíèíû õàé÷èëáàð îäîî ÷ íàäàä õàäãàëàãäàæ áàéíà. ¯¿íýýñ òýð ÿðóó íàéðãèéí áàÿðûí òóõàé óíøèæ áîëíî. ßìàð çîõèîë ñîíèðõîãäîæ áàéíà ãýõýä Ñ.Ýðäýíèéí ºã¿¿ëëýã¿¿ä, Ä.Íàìäàãèéí “Öàã òºðèéí ¿éìýýí”, ×.Ëîäîéäàìáûí çîõèîëóóä òààëàãäàæ áàéíà ãýýä òýãýýä º÷¿¿õýí ìèíèé íýð äóðäàãäñàí áàéñàíä òýð öàãòàà èõ ë óðàìøèí áàÿðëàæ áàéñàí þì.
ßâóó äàíäàà áèäíèé òîëãîéã èëýýä áàéãààã¿é. Áóò íèðãýäýã áàéñàí. Íýã óäàà ßâóó, ×.Ëõàìñ¿ðýí ãóàé õî¸ðò áè èõ îâîî ãýãäñýí ø¿ëã¿¿äýý óíøñàí þì. Òýä ø¿ëãèéã ìèíü óíøóóëæ áàéñíàà ¿äèéí çàâñàðëàãà áîëëîî ãýýä ÿâààä ºãñºí. Çàâñàðëàæ èðýýä ìèíèé ø¿ëã¿¿äèéã ¸ñòîé áóò íèðãýñýí. Èõ îëîí ñàéõàí ñàíààíóóä íýã äîð, íýã ø¿ëãýíä äàâõöàæ áèå áèåý öîõèæ áàéíà. ¯ãèéí í¿äèéã îëæ õýëýõ òàëààð äóòàãäàëòàé áàéíà. Óðàí ñàíàëãûã ãàðãàæ íýã öýãöòýé, íýã øóãàìàà äàãàæ ø¿ëãèéí ñàíààã ãàðãàõ òàëààð àíõààðàõ õýðýãòýé ãýýä ë ø¿¿ìæèëñýí.
Áè óðüä íü òèéì þì ñîíñ÷ áàéãààã¿é þì ÷èíü öî÷èðäîîä åð íü ø¿ëýã áè÷èõýý áîëèíî ãýæ õýëæ áàéñàí. Ãýõäýý äóðòàé þì ãýäýã ÷èíü õ¿÷òýé áàéäàã. Ñàð ãàðóéí äàðàà ë áè ÷èíü áè÷èæ ýõëýõýýð áàðàõã¿é Õýíòèé àéìãèéí Áàÿíõóòàã ñóìàíä î÷îîä ë àñãàðñàí îëîí ø¿ëýã áè÷ñýí. Òýð äýâòýðò èõ øèíýëýã ø¿ëã¿¿ä îðñîí. Èðýýä òýð õàëóóí èë÷ýýð íýëýýí ç¿ðõëýýä ßâóó áàãøèä ø¿ëãýý óíøñàí ÷èíü “Îé ìîä” ãýäýã ø¿ëãèéã èõ òîîãîîä “Áè ÷àìààð èéì ë þì õèéëãýõ ãýñýí þì ø¿¿ äýý. Èõ ñàéí áàéíà. Ãýõäýý ÷è èõ ñàéõàí ñýäýâ ñàíàà îëîîä äóòóó áîëîâñðóóëñàí áàéíà. Áè ÷àìä ã¿éöýä áîëîâñðóóëàõûí æèøýýã ¿ç¿¿ëíý“ ãýýä ÿã àäèë “Îé ìîä” íýðòýé ø¿ëýã áè÷ýýä ìèíèé ø¿ëãèéí ìºð¿¿ä äîòîð íü áàéäàã ÷ ãýñýí ººðºº èõ ã¿íçãèéð¿¿ëæ çàäàëæ ñàéõàí áè÷ñýí. Ø¿ëãèéí ñî¸ë ãýæ áàéäàã. Òèéì ó÷ðààñ äàðàà íü àìüä ñýð¿¿íäýý õýâë¿¿ëñýí á¿õ íîìîíäîî òýð “Îé ìîä” ãýäýã ø¿ëãýý îðóóëàõäàà äàíäàà “Ø.Ñ¿ðýíæàâò çîðèóëàâ” ãýæ áè÷èæ áàéñàí. Ýíý áîë öààíàà èõ óõààí. Èéì æèæèã þì øèã ìºðò뺺 öààãóóðàà çàäëààä áîäâîë ã¿íçãèé þì îëîí.
ßâóó áèäýíä õàìãèéí ãîë íü þó ºãñºí áý ãýõýýð ÿðóó íàéðàã ãýäýã áîë æèíõýíý õ¿íèé àðèóí ñýòãýë, ÿðóó ñàéõàí ñýòãýëãýýíèé þì áàéäàã ãýäãèéã îéëãóóëñàí. ¯ãèéí ýñòåòèê àëäàõûã ßâóó òýâ÷äýãã¿é áàéâ. Åð íü ãîî ç¿é, ø¿ëãèéí ãîî ç¿é ãýäãèéã áèäýíä ìàø íàðèéí îéëãóóëñàí. ¯ãèéí ìýäðýìæ, ¿ãèéí í¿äèéã îëîõ, ¿ã ººðºº ºíãºòýé, ãýðýëòýé, õºãæèìòýé áàéäàã ãýäãèéã ÷ ìýäð¿¿ëñýí. ßðóó íàéðàã ãýäãèéã ÿðóó ñýòãýëãýýíèé ¿¿äíýýñ, àðèóñàë ÿðóóñàëòàé áè÷èõýä ñóðãàñàí ó÷ðààñ áè ýíý çàð÷ìààñàà óõàðäàãã¿é. Ýñòåòèêèéí àëäàà õèéñýí ø¿ëãèéã îäîî áîëòîë õ¿ëýýæ àâäàãã¿é ìèíü ßâóó áàãøèéí õ¿ì¿¿æèë þì. Áóðóó ÷ þìàíä ñóðãààã¿é ãýæ áè áîääîã. ßâóó ººðºº Ìåðçó Òóðñóí Çàäàíû “Òýðýã÷èí Õàñààí” ãýýä òîì íàéðàãëàë, îëîí ø¿ëã¿¿äèéã îð÷óóëæ, ýõýíäýý èõ ýðýìãèé àæèëëàñàí. “̺íãºí õàçààðûí ÷èìýý” áîë öîî øèíý íîì. Ýíý ë ìºíãºí õàçààðûí ÷èìýý áèäíèéã ñýðýýñýí þì.
Áèä ßâóóòàéãàà öóã ºñºæ ºíäèéñºí. Òýðýýð Ì.Ãîðüêèéí ñóðãóóëü òºãññºí õî¸ð äàõü õ¿í áàéñíûõàà õóâüä áèäíèé í¿äèéã íýýæ ºãñºí. 1960-ààä îíû äóóíû ¿ã á¿ãä Á.ßâóóõóëàíãèéí ãàðààð îðñîí. Èõ íàðèéí øààðäëàãà òàâüäàã áàéñàí ó÷ðààñ òýð ¿åèéí äóóíû ÿðóó íàéðãèéí æèã¿¿ð èõ õ¿÷òýé òýëæ, àÿ ¿ã òýíöýæ èðñíèé íýã íóóö íü ýíäýý áàéãàà þì.
ßâóóã ìàðòàõûí àðãàã¿é. Íàðèéí íàíäèí þì áèé. ßâóó áîë öàãààñàà ºìíº õàðàìñàëòàé áóöñàí áîëîâ÷ ºíººäºð ÿðóó íàéðãààðàà áèäíèé äóíä áàéæ áàéãààãèéí øèä íóóöûã íýýõ ãýâýë èõ îëîí ç¿éëèéã ÿðüæ áîëíî. Áè çºâõºí ñýæ¿¿ð çàõààñ íü õºíäºõºä ë èéì áàéíà.
Сэтгэгдэлүүд:
Сэтгэгдэл үлдээх: